İBH ile Yaşam Bilgilendirme Broşürünü indirmek için tıklayın.
İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı (İBH) Belirtileri Nelerdir?
Yaygın Belirtiler1
İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı (İBH) Nedir?
İnflamatuvar bağırsak hastalığı (İBH), ülseratif kolit ve Crohn hastalığını içeren, nedeni halen tam olarak bilinmeyen, bulaşıcı olmayan, süreğen (kronik), alevlenme ve remisyon (iyileşme) dönemleri ile seyreden bağırsak iç zarının (mukoza) kontrolsüz iltihabıdır.1
Belirsizlik İBH ile Yaşamanın Bir Parçası Olabilir
İBH’de bir sonraki alevlenmenin ne zaman olacağını bilememek, kişide huzursuzluk ve belirsizlik hissi yaratabilir.5,6
Bu belirsizlik;
- Ruhsal iyilik halini,
- İlişkileri,
- Günlük yaşamı ve duygusal dengeyi etkileyebilir.5,6
Bu nedenle İBH yönetimi, yalnızca fiziksel belirtileri değil, hastalığın kişinin yaşamı üzerindeki genel etkisini de kapsamalıdır.
Hastalığın günlük yaşamınızı nasıl etkilediğini doktorunuzla paylaşmanız, takip ve tedavi sürecinin önemli bir parçasıdır.
İBH’de Takip Neden Önemlidir?
İBH yalnızca belirtilerle sınırlı olmayan, bağırsak iç yüzeyindeki (mukoza) inflamasyonla seyreden kronik bir hastalıktır.7,8
Bazı dönemlerde şikâyetler azalabilir veya kaybolabilir. Ancak bu durum, bağırsaktaki inflamasyonun tamamen geçtiği anlamına gelmeyebilir.7,8
Bu nedenle İBH yönetiminde amaç, sadece belirtilerin kontrol altına alınması değil, bağırsak mukozasının iyileşmesinin sağlanmasıdır.7,8
Mukozal iyileşme ile;
- Alevlenme riskinin azalması,
- Hastaneye yatış ve cerrahi ihtiyacının düşmesi,
- Uzun süreli hastalık kontrolünün sağlanması mümkün olabilir.7,8
İBH’nin seyri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Bu nedenle düzenli takip, doktorunuzla açık iletişim ve önerilen kontrollerin aksatılmaması önemlidir.
Mukozal İyileşme Ne Anlama Gelir?
İBH’de mukozal iyileşme, endoskopik incelemede bağırsak yüzeyinde iltihap veya ülser görünmemesi olarak tanımlanır.9,10
Crohn hastalığında:
Mukozal iyileşme, görünür ülserlerin olmaması ile değerlendirilir10
Ülseratif kolitte:
Normal damar yapısının görülmesi ve kızarıklık, kanama, ülser veya erozyon gibi bulguların olmaması mukozal iyileşme göstergesi olabilir.12
Bazı durumlarda bu değerlendirme, doku düzeyindeki incelemelerle desteklenebilir.11
İBH’de Uzun Dönem Hastalık Kontrolü Nasıl Değerlendirilir?
İBH’de hastalığın ne durumda olduğunu anlamak için doktorlar yalnızca belirtilere bakmaz.9
Bağırsaklardaki inflamasyonun durumu, hastalığın nasıl seyrettiğini ve uygulanan tedavi planının ne kadar etkili olduğunu gösteren önemli bir göstergedir.9,12
Uzun dönem hastalık kontrolü, çoğunlukla endoskopik incelemeler ile değerlendirilir. Bazı durumlarda bu değerlendirmeye biyopsiler de eklenebilir.9,10
Referanslar
- B.N.Ö. Uludag Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 46 (1) 101-111, 2020.
- GBD 2017 IBD Collaborators, Lancet Gastroenterol Hepatol 2020; 5: 17–30.
- Özden A. Güncel Gastroenteroloji. Gastro-intestinal Sistem ve Probiyotik-Prebiyotik Synbiyotik. 17/4.
- S. Lönnfors et al. Journal of Crohn’s and Colitis (2014) 8, 1281–1286.
- Lönnfors S, Vermeire S, Greco M, Hommes D, Bell C, Avedano L. IBD and health-related quality of life -- discovering the true impact. J Crohns
Colitis. 2014;8(10):1281-1286. - Román AL, Muñoz F. Comorbidity in inflammatory bowel disease. World J Gastroenterol. 2011;17(22):2723-2733.
- Crohn’s & Colitis Foundation. The facts about inflammatory bowel diseases. Crohn’s & Colitis Foundation. Published November 2014 (Erişim Tarihi: Haziran 2026).
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Ulcerative colitis. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. (Erişim Tarihi: Haziran 2026).
- Turner D, Ricciuto A, Lewis A, et al. STRIDE-II: an update on the selecting therapeutic targets in inflammatory bowel disease (STRIDE) initiative of the International Organization for the Study of IBD (IOIBD): determining therapeutic goals for treat-to-target strategies in IBD. Gastroenterology. 2021;160(5):1570-1583.
- Klenske E, Bojarski C, Waldner M, Rath T, Neurath MF, Atreya R. Targeting mucosal healing in Crohn’s disease: what the clinician needs to know. Ther Adv Gastroenterol. 2019;12:1756284819856865.
- Center for Drug Evaluation and Research. Ulcerative Colitis: Clinical Trial Endpoints Guidance for Industry. US Food and Drug Administration; 2016. (Erişim Tarihi: Haziran 2026).
- Crohn’s & Colitis Foundation. Diagnosing and monitoring IBD. Published June 2018. (Erişim Tarihi: Haziran 2026).
- Altun R., Özden A. İnflamatuvar Bağırsak Hastalıklarında Diyet. Güncel Gastroenteroloji. 2014;18(4).
- Yılmaz T. E.P. et al. Güncel Gastroenteroloji 20/2.
- Kapoor D, Teahon K, Wallace SVF. Inflammatory bowel disease in pregnancy. The Obstetrician & Gynaecologist 2016;18:205–12.